Tắc mạch phổi: Một cấp cứu tối khẩn

Tắc động mạch phổi (TĐMP) hay còn gọi là thuyên tắc mạch phổi, là hiện tượng tắc của ĐMP chính hoặc một trong các nhánh của nó. TĐMP cấp là tình trạng cấp cứu đòi hỏi được chẩn đoán và điều trị kịp thời vì bệnh nhân có nguy cơ tử vong cao nếu không được điều trị. Chẩn đoán còn gặp nhiều khó khăn do các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng thường quy không đặc hiệu.

Viêm tắc tĩnh mạch sâu là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh

TĐMP là một biến chứng thường gặp của viêm tắc tĩnh mạch sâu, hơn 50% trường hợp TĐMP chụp tĩnh mạch có viêm tắc tĩnh mạch sâu. Các yếu tố nguy cơ có thể gặp là: bất động kéo dài, hậu phẫu trong vòng 3 tháng, tai biến mạch não, liệt nửa người, liệt 2 chân, tiền sử viêm tắc tĩnh mạch, ung thư, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm trong vòng 3 tháng, bệnh tim mạn tính, phụ nữ béo phì, hút thuốc lá nhiều (trên 25 điếu/ngày) và tăng huyết áp.

Cần sự nhạy cảm của thầy thuốc khi chẩn đoán bệnh

Với TĐMP nếu người thầy thuốc không nghĩ đến thì không thể chẩn đoán được. Đứng trước bệnh nhân cấp cứu có biểu hiện khó thở, đau ngực kiểu màng phổi, ngất, tụt huyết áp mà không rõ nguyên nhân, có thể kèm theo các yếu tố nguy cơ của bệnh lý huyết khối-tắc mạch, người thầy thuốc cần phải nghĩ đến và thực hiện quy trình chẩn đoán phù hợp tránh bỏ sót TĐMP - một bệnh lý có thể gây tử vong cho bệnh nhân.

Huyết khối gây tắc động mạch phổi.

Một số biện pháp cần làm để tìm ra bệnh

Cùng với những biện pháp như điện tâm đồ, Xquang tim phổi thì các biện pháp sau đây giúp phát hiện bệnh chính xác hơn như:

Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới: Có thể được dùng để chẩn đoán gián tiếp trong các trường hợp nghi ngờ TĐMP, nếu phát hiện viêm tắc tĩnh mạch sâu thì điều trị như TĐMP cấp. Dương tính giả của siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới (3%) có thể dẫn đến điều trị chống đông không cần thiết cho bệnh nhân; 29% bệnh nhân TĐMP có viêm tắc tĩnh mạch sâu trên siêu âm Doppler có ép tĩnh mạch.

Chụp mạch phổi: Được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán TĐMP cấp. Chụp mạch phổi âm tính cho phép loại trừ TĐMP, nguy cơ âm tính giả rất thấp. Tỷ lệ tử vong gây ra do chụp mạch phổi là 2%, tỷ lệ biến chứng khoảng 5%.

Chụp cắt lớp vi tính xoắn ốc (chụp MsCT) phổi: Độ đặc hiệu cao, an toàn, nhanh chóng, chẩn đoán được các cấp cứu khác của lồng ngực. Kỹ thuật này cho độ nhạy 90% và độ đặc hiệu 95%.

Siêu âm tim: Các bất thường trên siêu âm tim có thể gặp như tăng kích thước thất phải, giảm chức năng thất phải, hở van ba lá. Nếu có rối loạn chức năng thất phải và huyết khối buồng thất phải trên siêu âm tim là yếu tố tiên lượng nặng của TĐMP. Tỷ lệ TĐMP ở bệnh nhân có huyết khối thất phải >35%, ngược lại, trong số các bệnh nhân TĐMP thì 4% có huyết khối thất phải. Siêu âm tim là một thăm dò nhanh phải làm trước khi dùng thuốc tiêu sợi huyết.

Ngay lập tức hồi sức cấp cứu và có hướng xử trí kịp thời

Hồi sức: Cần ổn định bệnh nhân, thở oxy nồng độ cao, có thể thở máy qua NKQ. Truyền dịch natriclorua 0,9%, nếu truyền dịch mà không giúp cải thiện huyết động thì tiến hành cho thuốc vận mạch.

Bất động: Với TĐMP thì bệnh nhân cần bất động tại chỗ 24-48 giờ.

Thuốc chống đông: Cho ngay thuốc chống đông khi điểm Wells > 4 và không có nguy cơ chảy máu. Vì thực tế nếu không được điều trị, tỷ lệ tử vong là 30% do tái phát, trong khi đó, tử vong do chảy máu chỉ < 3%. Nguy cơ TĐMP tái phát 25% nếu liều chống đông không đủ) không đạt được ngưỡng điều trị trong 24 giờ đầu tiên.

Thuốc tiêu sợi huyết: Mặc dù còn chưa nhiều nghiên cứu đủ lớn khẳng định cải thiện tỷ lệ tử vong do TĐMP nặng của thuốc tiêu sợi huyết, tuy nhiên, giúp cải thiện về mặt huyết động và sinh lý tuần hoàn, hầu hết các bác sĩ lâm sàng chấp nhận chỉ định dùng tiêu sợi huyết cho TĐMP nặng.

Phin lọc tĩnh mạch chủ dưới: Thiết bị giúp ngăn huyết khối di chuyển từ tĩnh mạch khung chậu hoặc tĩnh mạch chi dưới lên phổi. Chỉ định khi có chống chỉ định tuyệt đối với thuốc chống đông; TĐMP tái phát mặc dù đã dùng thuốc chống đông phù hợp; Biến chứng thuốc chống đông. Biến chứng khi đặt phin lọc thường hiếm, tuy nhiên có thể gặp như: đặt sai vị trí, phin trôi, hoại tử và rách thành tĩnh mạch chủ dưới và tắc phin do huyết khối.

Lấy bỏ huyết khối (qua catheter hoặc phẫu thuật): Lấy huyết khối được cân nhắc khi TĐMP nặng có chỉ định tiêu sợi huyết nhưng thất bại hoặc chống chỉ định.

Kỹ thuật can thiệp nội mạch lấy huyết khối qua catheter bơm nước làm tan huyết khối dưới áp lực, hút ra ngoài, đòi hỏi catheter đủ lớn hoặc kỹ thuật khoan phá huyết khối rồi hút ra ngoài.

Mổ lấy huyết khối kinh điển là một đại phẫu thuật, làm ở trung tâm lớn đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm và tim phổi máy.

Các dấu hiệu cần phải nghĩ đến tắc động mạch phổi cấpNgười bệnh thường khó thở là dấu hiệu hay gặp nhất, ngay cả khi nghỉ ngơi hoặc khi gắng sức, đau ngực kiểu màng phổi, ho, khó thở, đau bắp chân và đùi, sưng bắp chân và đùi... Các dấu hiệu khác: nhịp thở nhanh, nhịp tim nhanh, ran, rung thanh giảm, tĩnh mạch cổ nổi, trụy mạch (ít gặp). TĐMP nặng có dấu hiệu suy tim phải cấp như tăng áp lực tĩnh mạch cổ... Nhưng nói chung, các triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu, có thể gặp ở những bệnh nhân cấp cứu không có TĐMP. Có 2 loại TĐMP là cấp và mạn tính. TĐMP cấp tính điển hình thường biểu hiện triệu chứng rầm rộ sau khi các mạch phổi bị tắc. Ngược lại, TĐMP mạn có xu hướng phát triển triệu chứng một cách từ từ thường là khó thở tăng dần từ 2 tuần cho đến vài năm liên quan đến mức độ tăng áp ĐMP. Chẩn đoán TĐMP gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng thường thay đổi và không đặc hiệu, nhiều trường hợp chỉ được chẩn đoán khi mổ tử thi.

TS.BS. Hoàng Bùi Hải

Cách đơn giản giảm triệu chứng hội chứng ống cổ tay

1. Để tay nghỉ ngơi

Đừng bắt tay làm việc quá nhiều. Hãy thư giãn và nghỉ ngơi ngay khi có thể. Ngoài ra, trong khi giữ, cầm, nắm vật gì đó hãy giữ nhẹ nhàng.

2. Nhẹ nhàng xoay cổ tay

Thỉnh thoảng hãy nhẹ nhàng xoay cổ tay một lúc. Khi bạn làm điều này, máu sẽ được lưu thông tốt hơn tới cổ tay và giúp giảm đau trong thời gian dài.

3. Tư thế ngồi đúng

Hãy chắc chắn bạn đang duy trì tư thế ngồi đúng. Tư thế không đúng có thể sẽ gây nhiều áp lực lên bàn tay và gây đau ở cổ tay và bàn tay của bạn.

4. Giữ tay ấm

Đeo găng tay khi trời lạnh để giữ bàn tay ấm và ngăn ngừa đau nhức. Điều này giúp bạn tránh được những cơn đau ở cổ tay.

5. Tập yoga

Cách tốt nhất để loại bỏ hội chứng ống cổ tay là tập một số bài tập yoga đặc biệt tập trung vào cổ tay và bàn tay.

6. Phẫu thuật

Phương pháp cuối cùng là phẫu thuật. Phẫu thuật giải phóng ống cổ tay là một phẫu thuật quan trọng. Phẫu thuật này được chia làm 2 loại, phẫu thuật mở ống cổ tay và phẫu thuật nội soi ống cổ tay.

BS Thu Vân

(Theo Boldsky)

Để không bị tăng cân trong dịp Tết

Dưới đây là một số bí quyết để có thể thỏa sức vui vẻ cùng mọi người mà vẫn giữ được dáng vẻ thon thả của mình.

Cố gắng giữ thói quen tập thể dục

Thức ăn giàu calo thật khó tránh trong các bữa tiệc. Thêm vào đó là các món ăn nhẹ, đồ ngọt luôn mời mọc... Vì vậy, tập thể dục là một cách truyền thống để giữ cân nặng cho bạn đồng thời cũng “đốt cháy” lượng calo được nạp khá nhiều trong dịp nghỉ lễ này. Để không tăng cân trong dịp Tết, rất đơn giản, chỉ cần bạn cố gắng duy trì thói quen tập thể dục.

Chú trọng các thực phẩm khỏe

Nên bổ sung nhiều rau củ trong các bữa ăn, hạn chế các thực phẩm đóng hộp, ướp muối, đông lạnh. Ăn qua loa để chuẩn bị cho tiệc lớn sau đó là không nên. Nếu không muốn ăn nhiều thì bạn có thể ăn sữa chua hay chuối trước bữa ăn.

Uống ít rượu bia

Tiệc tùng, lễ hội mà không có rượu bia thì chẳng khác gì sinh nhật không có bánh kem. Tuy nhiên, đừng vì thế mà “thả phanh” nếu không muốn tăng cân nhanh. Uống ít rượu bia không chỉ hạn chế được sự tăng cân của bạn, mà còn giúp đầu óc minh mẫn và khỏe khoắn hơn để thưởng thức hết không khí vui vẻ của ngày nghỉ.

Đi bộ

Nếu bạn lười tập thể dục thì có thể đi bộ từ 20 - 30 phút mỗi ngày. Nên đi bộ vào buổi sáng sớm để hít thở không khí trong lành hoặc trước khi đi ngủ. Hãy rủ những người bạn hay người thân đi bộ cùng, vừa giúp “nhẹ người” lại tạo sự thân mật gần gũi.

Giao lưu là chính

Thức ăn ngon trong những bữa tiệc luôn lôi cuốn bạn nhưng thay vì chăm chăm ăn uống, hãy dành thời gian giao lưu, chia sẻ với mọi người. Bữa tiệc sẽ hết buồn tẻ, còn bạn thì chẳng thể ăn nhiều vì còn đang bận rộn “trêu chọc” mọi người.

Nấu ăn

Ngoài những tiệc tùng, khách khứa, hãy tranh thủ chế biến những món ăn dinh dưỡng và sức khỏe cho gia đình. Nấu một vài món mới lạ, ít béo để đổi khẩu vị cho mọi người nhé. Bữa tiệc cho sức khỏe, thay vì các món thịt cá đầy ụ, béo ngậy đến phát ngấy, bạn có thể chuẩn bị những món ăn nhiều rau, ít béo, ít calo. Đừng sợ “đạm bạc” bởi nếu để ý một chút, bạn sẽ thấy trong những ngày này, các món ăn nhiều rau luôn dễ vào và được ưa chuộng hơn cả.

Ngủ đủ

Giờ giấc trong ngày nghỉ lễ tất nhiên là không thể theo đúng khóa biểu rồi, đặc biệt là giấc ngủ rất dễ bị “ăn bớt” bởi các hoạt động xem phim, đi chơi.... Thiếu ngủ khiến cơ thể bạn mệt mỏi, mất sức sống và còn có thể khiến cơ thể bạn tăng cân như là một phản ứng của stress. Vậy nên dù bạn bận rộn với những bữa tiệc, những cuộc vui thì nên cố gắng ngủ đủ 8 giờ một ngày để đảm bảo sức khỏe cho chính bản thân bạn.

Đừng quên yoga

Lợi ích của yoga chắc bạn đã biết, nhất là trong những lúc này. Tập yoga đều đặn là một phương pháp giúp tinh thần bạn khỏe mạnh hơn, cơ thể sung sức hơn và giữ cơ thể không tăng cân tốt hơn.

Tự tin

Tránh thái độ “Tôi không thể” thay vào đó là tự nói với mình rằng “Tôi có thể”. Đó là cách tốt nhất để quyết tâm thực hiện kế hoạch ăn kiêng của bạn. Nếu bạn muốn mình có một thân hình cân đối, khỏe mạnh thì hãy bắt đầu ngay từ bây giờ. Đừng trì hoãn những kế hoạch giảm cân bạn đã đề ra, hãy bắt đầu ngay từ bây giờ, chứ không phải là chờ tới năm mới.

MINH ANH

Nhược cơ là bệnh gì?

Nguyễn Hồng Nga (Quảng Bình)

Nhược cơ là một loại bệnh thần kinh cơ, liên quan nhiều tới cơ chế tự miễn. Biểu hiện điển hình là bệnh nhân thấy mỏi mệt cơ tăng dần theo thời gian; trương lực một số cơ bị giảm. Bệnh nhược cơ gồm 2 thể chính: Nhược cơ cấp: Là thể bệnh cấp cứu, thường gặp ở thai phụ có tiền sử chữa nhược cơ hoặc người có u ác tính ở tuyến ức. Ở thể này, các cơn mỏi cơ (nhất là cơ hô hấp) xuất hiện gần như liền nhau, gây khó thở cấp, ăn nghẹn, uống sặc; Nhược cơ thông thường: Thường gặp ở nữ, ở trẻ em quãng 10 tuổi và lứa tuổi 20-40. Biểu hiện ban đầu là chứng mỏi mệt cơ theo thời gian lao động và sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh có thể chỉ bị sụp mi mắt (một hoặc hai bên) hay nhai khó, nuốt khó, mỏi mệt tay chân...

Bệnh nhược cơ có thể được xác định bằng nghiệm pháp zoly dương tính (cho bệnh nhân tự nhắm mở mắt 15 lần rồi mở mắt nhìn; bệnh nhân nhược cơ sẽ không mở được, mi mắt sa xuống). Tuy nhiên, để chẩn đoán chính xác bệnh, bạn cần phải đến các bệnh viện để được làm các xét nghiệm về miễn dịch, phản ứng điện - điện cơ, Xquang tuyến ức… từ đó, bác sĩ sẽ tư vấn cách điều trị cụ thể.

BS. Hoàng Lan

Những hiểu lầm và sự thật về đậu nành

Các sản phẩm thực phẩm từ đậu nành là nền tảng dinh dưỡng cho người ăn chay. Tuy nhiên, vẫn còn có những hiểu lầm về loại thực phẩm này. Dưới đây là những hiểu lầm và sự thật về đậu nành bạn nên biết:

1. Đậu nành và cholesterol

Isoflavon trong đậu tương làm giảm cholesterol lipoprotein mật độ thấp và giảm cục máu đông, từ đó giảm nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Nó cũng giúp phòng ngừa tiểu đường týp 2.

2. Loãng xương

Thực phẩm đậu nành được cho là cải thiện khả năng duy trì và hấp thu canxi trong xương của cơ thể giúp phòng tránh loãng xương. Vì đậu nành không chứa lactose, các sản phẩm sữa từ đậu nành có tác dụng phòng ngừa cả các rối loạn tiêu hóa.

3. Các triệu chứng mãn kinh

Đậu nành giúp giảm các triệu chứng mãn kinh. Isoflavone trong đậu nành có thể giúp điều chỉnh hàm lượng oestrogen . Có báo cáo cho rằng đậu nành có thể làm giảm các triệu chứng hội chứng tiền kinh nguyệt.

4. Đậu nành và tuyến giáp

Đậu nành có thể gây tổn hại cho tuyến giáp. Điều này đúng. Nghiên cứu đã chứng minh rằng những người bị suy giáp nên tránh xa các sản phẩm đậu nành và những người muốn sử dụng đậu nành chỉ được sử dụng ở mức vừa phải và cách xa thời gian uống thuốc.

5. Đậu nành và bệnh buồng trứng

Các sản phẩm đậu nành đã được quan sát thấy là có thể gây ra một số tình trạng sức khỏe ở một số cá nhân. Điều này là sự thật vì nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số phụ nữ ăn quá nhiều đậu nành đã bị bệnh buồng trứng do sự gia tăng hàm lượng oestrogen.

6. Đậu nành và ung thư vú

Đậu nành làm lây lan bệnh ung thư vú. Điều này là không đúng. Nghiên cứu đã chứng minh rằng đậu nành không làm lây lan ung thư vú nếu sử dụng điều độ. Quan niệm cho rằng sử dụng vừa phải đậu nành cũng khiến nam giới bị phát triển ngực là không đúng. Sử dụng vừa phải đậu nành tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều có thể gây ra vấn đề này.

BS Thu Vân

(Theo Boldsky)

Bí quyết đánh tan cơn say xe dịp Tết

Có nhiều trường hợp đã phải vào cấp cứu vì say xe nhất là vào dịp lễ tết tình trạng xe nhồi nhét hành khách càng khiến cho việc say xe dễ hơn và nguy cơ biến chứng cũng nhiều hơn.

Say xe được gọi tắt cho cảm giác “say” khi di chuyển (motion sickness), khi chúng ta ngồi trên phương tiện giao thông di chuyển, hay ngồi trên đu quay giải trí… Đa số hành khách có tình trạng say xe tự điều chỉnh, tuy nhiên nhiều trường hợp cũng phải vào viện cấp cứu để tránh những biến chứng nặng.

Cảm giác say xe xuất hiện khi thân mình, tai trong và mắt chuyển tín hiệu thần kinh ghi nhận được lên não một cách không giống nhau. Khi ngồi tên ô tô, tai trong cảm nhận sự di chuyển của xe trong khi mắt chúng ta không cảm nhận đầy đủ được sự di chuyển này nếu chúng ta nhìn xuống sàn, xe bịt kín hạn chế tầm nhìn ra trước… Triệu chứng say xe bao gồm buồn nôn, nôn, mặt tái, da lạnh, chóng mặt, đau đầu, vã mồ hôi tiết nước bọt, ngáp, khó chịu, mệt mỏi, thở nhanh...

Đặc biệt, nhiều trường hợp bị say tàu xe do nôn nhiều dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải do nôn, do thở nhanh, mồ hôi. Hiện tượng này có thể dẫn đến tụt huyết áp, xỉu, suy thận cấp. Đây là "biến chứng" của say xe. Những trường hợp say xe với biểu hiện nôn nhiều, kéo dài không uống được nước cần phải vào viện để bù nước điện giải đường truyền để tránh các biến chứng.

Phòng say xe cách nào?

Một số người sợ nên chỉ cần nói đến đi tàu xe, tâm lý của người ta gợi nhớ cảm giác khó chịu, mệt mỏi… Cần chuẩn bị tâm lí, luyện tập và sử dụng các biện pháp phòng say xe trước các cuộc hành trình. Sau đây là một số biện pháp dự phòng:

- Tránh ăn quá no, thức ăn mỡ, rượu bia đêm trước hành trình

- Ăn nhẹ, ít năng lượng 24h trước

- Tránh bơ sữa, sữa chua, pho mai trước di chuyển

- Khi ngồi trên xe thì chọn ngồi ghế trước, ngồi trên máy bay có thể ngồi vị trí ngang cánh tàu bay

- Nhìn thẳng ra xa

- Không đọc sách, chơi điện tử trên xe

- Ngồi tựa đầu vào thành sau ghế và giữ ổn định

- Chỉnh luồng gió của quạt vào mặt

- Không hút thuốc trên tàu xe

Có nhiều loại thuốc chống say, hầu hết các thuốc có tác dụng sau 30 phút – 2 giờ sau khi uống, thời gian kéo dài tác dụng tùy thuốc từ 4-8 giờ cho đến 3 ngày. Tác dụng phụ của các thuốc có thể gặp như khô miệng, đờ đẫn chậm chạp, nhìn mờ, mất định hướng. Vì thế, chỉ nên dùng theo liều chỉ định, một số thuốc không nên dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi.

ThS.BS Hoàng Bùi Hải

Chất xơ quan trọng thế nào với người tiểu đường?

Từ lâu con người đã nhận thấy tác dụng hữu ích của chất xơ đối với bệnh nhân tiểu đường. Cùng với việc đi sâu nghiên cứu về bệnh tiểu đường của con người ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chất xơ có khả năng giảm bớt tốc độ tiêu hóa và hấp thụ thức ăn trong dạ dày ở một mức độ nhất định, từ đó làm giảm chỉ số đường trong máu. Nhiều nghiên cứu còn phát hiện thấy loại chất xơ có tính hòa tan có thể khống chế được sự tăng cao của đường trong máu sau bữa ăn, cải thiện lượng tích trữ đường glucose.

Vì sao chất xơ tốt cho người tiểu đường?

Hiệp hội khoa học nghiên cứu bệnh tiểu đường của Mỹ (ADA) và Viện nghiên cứu quốc gia Mỹ (NIA) đã đề ra mục tiêu mới của phương pháp chữa bệnh tiểu đường bằng dinh dưỡng và tiêu chuẩn về lượng chất dinh dưỡng: là thay đổi phương thức sinh hoạt, cung cấp nhiệt lượng vừa đủ cho cơ thể, điều chỉnh các chất đường và tỷ lệ cấu thành của chúng, bổ sung lượng chất xơ phù hợp để khống chế đường trong máu, mỡ trong máu và huyết áp.

Sở dĩ chất xơ tối quan trọng với bệnh nhân tiểu đường vì bản thân nó không làm tăng lượng đường trong máu vì nó không thể tiêu hóa, giúp đẩy lùi những tác động của chất carbohydrate trong thực phẩm tạo ra nhiều năng lượng làm tăng đường máu của người bệnh. Khi ăn chất xơ, ruột sẽ mất nhiều thời gian hơn để tiêu hóa thức ăn và làm chậm quá trình tăng glucose ở trong máu.

Đối với người mắc bệnh tiểu đường, hiện nay tiêu chuẩn về lượng chất xơ trong bữa ăn vẫn chưa thống nhất. Một nghiên cứu trên 13 bệnh nhân bị tiểu đường với mức tiêu thụ 50 g chất xơ mỗi ngày giảm được mức glucose khoảng 10% và insuline hơn 12% so với những người ăn 24g chất xơ mỗi ngày. Tuy nhiên lượng 50g chất xơ mỗi ngày là rất nhiều, hầu hết người Mỹ chỉ ăn khoảng 15g mỗi ngày.

Tiêu chuẩn về lượng chất xơ trong bữa ăn cần cung cấp cho cơ thể mà ADA đưa ra là mỗi ngày 20-50g. Tiêu chuẩn này được áp dụng khá rộng rãi. Vấn đề quan trong để đạt được những mục tiêu là bữa ăn phải có sự phối hợp khoa học. Những bệnh nhân tiểu đường cần ăn thêm thực phẩm như yến mạch, kiều mạch, khoai môn và các loại rau tươi.

Liệu có phải ăn càng nhiều chất xơ càng tốt?

Bên cạnh việc nhận thức được lợi ích của chất xơ, người bệnh cũng phải hiểu rằng không phải càng ăn nhiều chất xơ càng tốt, bởi nếu ăn quá nhiều lượng chất xơ có thể gây ra: chướng bụng, tiêu hóa kém; ảnh hưởng đến việc hấp thụ các nguyên tố như canxi, sắt, kẽm..; làm giảm hiệu suất tiêu hóa và hấp thụ protein.

Cần nhớ rằng không phải tất cả các loại chất xơ đều giống nhau và đều có lợi cho sức khỏe như nhau. Về cơ bản, chất xơ kiểm soát và cải thiện lượng đường trong máu rất tốt. Nhưng chất xơ hòa tan có trong các thực phẩm như bột yến mạch, các loại hạt, cám yến mạch, đậu lăng, táo, lê, dâu tây, quả việt quất... dễ hòa tan trong nước, có thể làm giảm cholesterol bằng cách khi bài tiết ra khỏi cơ thể nó mang theo các cholesterol dư thừa.

Với loại chất xơ không dễ hòa tan trong nước bao gồm các thực phẩm làm từ lúa mì, lúa mạch, ngũ cốc nguyên hạt, các loại rau như cà rốt, dưa chuột.... chất xơ không hòa tan giúp cho đường tiêu hóa của bạn vận hành tốt. Vậy chất xơ nào tốt nhất? Nói chung chất xơ làm bạn cảm thấy no nhanh hơn và lâu hơn, giúp bạn không cần ăn quá nhiều, tạo thêm glucose cho cơ thể.

Trước đây, khi điều kiện kinh tế xã hội chưa phát triển, con người chỉ phấn đấu ăn để đủ no, với lượng tinh bột là chính. Nhưng hiện nay khi đời sống xã hội ngày càng phát triển, Đối với người già mắc bệnh tiểu đường, những người mà chức năng dạ dày đã suy giảm theo thời gian, những người mắc các bệnh đường ruột, hoặc đã trải qua phẫu thuật đường ruột, người dễ bị tăng đường máu cần chú ý bổ sung chất xơ cho phù hợp.

Một trong những nguyên tắc ăn uống không chỉ người mắc bệnh tiểu đường cần chú ý mà cả những người có sức khỏe tốt, nếu không tuân thủ điều này dễ bị mắc bệnh. Không nên đột ngột thay đổi chế độ ăn, như từ chế độ ăn ít chất xơ chuyển sang chế độ ăn nhiều chất xơ và ngược lại. Vì điều này có thể sẽ gây cho người bệnh các triệu chứng khó chịu về đường tiêu hóa như đầy hơi, tiêu chảy, đầy bụng, đau bụng, nặng sẽ dẫn đến các bệnh về dạ dày.... Để giảm thiểu điều này, khi tăng lượng chất xơ phải tăng từ từ và bổ sung thêm nước. Uống thêm nhiều nước giúp bạn dễ dàng đẩy lượng chất xơ ra khỏi hệ thống tiêu hóa dễ dàng hơn. Với những người vừa mắc bệnh tiểu đường vừa mắc bệnh về đường tiêu hóa cần thận trọng khi ăn quá nhiều chất xơ vì khi đó bạn buộc hệ tiêu hóa của mình phải làm việc nhiều hơn. Để có một chế độ ăn phù hợp nhất với cơ thể và tình trạng bệnh của mỗi người cần tư vấn của một bác sĩ chuyên khoa.

Cách để tăng lượng chất xơ:- Muốn tăng lượng chất xơ trong bữa ăn, người bệnh cần tuân thủ những cách thức sau: bữa sáng ăn ngũ cốc, gạo, lúa mạch.- Ăn thực phẩm thô thay gạo, tuy nhiên không được vượt quá tổng năng lượng.- Bữa ăn hàng ngày có thể ăn thêm các loại đậu như đậu xanh, đậu đỏ.- Bổ sung rau xanh vào bữa ăn, tuy nhiên cần ăn cả lá và thân rau, ăn hoa quả cả vỏ như đối với các quả táo, lê.

Nguyễn Mai Hoàng

(Theo Health)